Beyond Bulls & Bears

Verre van vast

Dit artikel is ook beschikbaar in: Engels Vereenvoudigd Chinees Frans Italiaans

Zou het niet fijn zijn om in tumultueuze tijden te kunnen geloven dat risicovrije beleggingen bestaan en dat overheidsschuld een risicovrije haven is? Want overheden gaan toch nooit echt failliet? John Beck, senior vice president en co-director van onze International Bond Group, Franklin Templeton Fixed Income Group®, helpt je uit de waan: er bestaan geen veilige havens. Lees hier waarom hij feiten boven sprookjes verkiest.

John Beck
Senior Vice President, Co-Director, International Bond Group
Franklin Templeton Fixed Income Group®

John Beck

Obligatiebeheerders zijn van nature wantrouwig. Wij speuren voortdurend de radar af naar factoren die onze strategieën kunnen ondermijnen. In onze business bieden wij ‘vastrentende’ beleggingen aan, maar wij weten dat de waarde van de onderliggende activa van dergelijke beleggingen allerminst vastligt.

In deze periode van kwantitatieve versoepeling wordt wel eens gezegd dat kapitaal niet langer heilig is, maar de geschiedenis leert dat het dat nooit is geweest. De voorbeelden van devaluatie en wanbetaling zijn legio, van middeleeuwse koningen die hun muntstukken kleiner maakten tot meer hedendaagse eerste ministers en presidenten die hun munt loskoppelen van de goudstandaard om opportunistische politieke redenen. Historisch gezien schreven staten grote leningen uit om hun oorlogen te betalen, en veel staten, met de VS en het VK als notoire uitzonderingen, bleven nadien in gebreke.

De regels van het spel
De reden waarom goud werd gebruikt om een valuta te dekken, is dat daardoor de waarde van die valuta wordt verankerd. Goud werd algemeen gezien als de veiligste geldvorm, een zekere waarde die niet kon worden ontwaard of eindeloos bijgedrukt door bankiers of politici. Een beroemde uitspraak van George Bernard Shaw luidt dat “je als kiezer de keuze moet maken tussen vertrouwen in de natuurlijke stabiliteit van goud en de natuurlijke stabiliteit en intelligentie van de leden van de (Britse) regering. En met betrekking tot deze heren raad ik u aan, zolang het kapitalistische systeem bestaat, te kiezen voor goud.”

De Bank of England werd in 1694 opgericht als besloten vennootschap die de opdracht kreeg de wederopbouw van de Royal Navy te financieren en in ruil daarvoor het exclusieve recht kreeg om bankbiljetten te drukken. Al gauw daarna slaagde Groot-Brittannië erin om de geldvoorraad die in omloop was op een effectieve manier te reguleren door de prijs van het pond sterling vast te koppelen aan een bepaalde hoeveelheid goud – een verbintenis die bekend zou worden als de goudstandaard. Deze maatregel werd geformaliseerd toen Groot-Brittannië in 1844 de gelduitgifte verbond aan zijn goudreserves.

Een vaste waarde kan echter een probleem worden wanneer de overheid de controle over haar begroting verliest. Geconfronteerd met dergelijke problemen is het antwoord van sommige politici geweest om de regels van het spel te veranderen en zelfs hun verplichtingen te verzaken. De ‘greenback’, of de papieren dollar, werd ingevoerd om de rampzalig hoog opgelopen kostprijs van de burgeroorlog tegen de Confederatie binnen de perken te houden. De papieren dollar werd niet gedekt door goud maar door de geloofwaardigheid van de Amerikaanse regering. De waarde van de dollar fluctueerde dan ook onvermijdelijk mee met de successen en nederlagen van het leger.

Met of zonder ongedekte munten, goud is hoe dan ook een bewaarplaats voor waarde gebleven. In de jaren 1930 richtten veel beleggers door de toenemende financiële moeilijkheden hun pijlen op goud om hun rijkdom te beschermen. Als reactie daarop vaardigde de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt in april 1933 Executive Order 6102 uit, waarin “het opsparen van gouden munten, goudstaven of goudcertificaten binnen de continentale Verenigde Staten” werd verboden. Alle goud (boven een waarde van $100) moest aan de overheid worden afgestaan tegen het tarief van $20,67 per troy ounce. Toen de operatie afgerond was, was de dollarprijs van goud gedaald tot $35, een devaluatie van 75%, die enorme winsten opleverde voor de overheid ten koste van de gehoorzame burgers. Vier maanden later werd Decreet 6102 weer ingetrokken.

In gebreke blijven of devalueren?
Landen gaan niet failliet, wordt wel gezegd, ze kiezen gewoon voor een devaluatie. Duitsland profiteert van zijn reputatie voor een voorzichtig begrotingsbeleid, wat ten dele verklaart waarom het land het ankerpunt is van het project van de Europese eenheidsmunt. Maar schijn bedriegt, want Duitsland is meermaals in gebreke gebleven. Ook van het Verenigd Koninkrijk wordt gezegd dat het altijd zijn betalingsverplichtingen is nagekomen, maar de loskoppeling van de goudstandaard in 1931 leidde tot een devaluatie van de munt die nagenoeg dezelfde impact had als een wanbetaling. En de Amerikaanse president Richard Nixon besloot in 1971 tot een loskoppeling van de goudstandaard, onder druk gezet vanuit politieke en financiële hoek, onder andere vanwege de oorlog in Vietnam. Dit is hoe presidenten hun schulden “oplossen”.

Als obligatiebeheerders moeten we dus wantrouwig zijn. De autoriteiten kunnen perfect legale manieren bedenken om betalingen uit te stellen, betalingsvoorwaarden te herschikken of zelfs, zoals we hebben gezien, op legale wijze beslag leggen op privé-eigendom. Ondanks dit alles blijven veel beleggers geloven dat risicoloze beleggingen bestaan. Maar dat is ronduit naïef. De inflatie heeft uiteindelijk zelfs een impact op de zogenaamd superveilige ‘inflatiegekoppelde’ obligaties, omdat zowel de reële als de nominale waarde in de loop van de tijd zal worden beïnvloed.

Daarom bezit ik momenteel geen Britse staatsobligaties en ben ik sterk ondervertegenwoordigd in “risicovrije” activa, zoals die uitgegeven door Duitsland, Japan en mogelijk zelfs de Amerikaanse schatkist. De Britse schatkist gaf onlangs een obligatie op 60 jaar uit met een coupon van 0,125% en een vervaldatum in 2068. Er wordt gegrapt dat je voor deze obligatie een microscoop nodig hebt om de couponrente te kunnen zien, en een telescoop om de vervaldatum in zicht te krijgen. Alle gekheid op een stokje, dit is niet bepaald een belegging die mij het vooruitzicht biedt dat ik er nog tijdens mijn leven ook maar enig rendement op zal behalen.

 

U kunt meer inzichten van Franklin Templeton Investments in uw inbox ontvangen. Schrijf in op de Beyond Bulls & Bears blog.

Voor tijdige beleggingstips kunt u ons volgen op Twitter @FTI_Global en op LinkedIn.

 

Wat zijn de risico’s?
Alle beleggingen gaan met risico’s gepaard, waaronder mogelijk verlies van het ingelegde kapitaal. De waarde van beleggingen kan zowel dalen als stijgen en beleggers krijgen mogelijk niet het volledige ingelegde bedrag terug. Obligatiekoersen evolueren doorgaans in omgekeerde richting als rentevoeten. Wanneer de rentevoeten stijgen, dalen de obligatiekoersen, en omgekeerd. De huidige politieke onzekerheid in de Europese Unie (EU) en inzake haar lidmaatschap kan de marktvolatiliteit verhogen. De financiële instabiliteit van sommige landen in de EU, zoals Griekenland, Italië en Spanje, en de daaruit voortvloeiende risico’s voor de meer stabiele landen, kunnen het economische risico dat gepaard gaat met beleggingen in Europese bedrijven versterken.