Beyond Bulls & Bears

Het potentieel van Afrika aangeboord

Dit artikel is ook beschikbaar in: Engels Frans

AfricasunriseBij veel beleggers die nog nooit in Afrika zijn geweest, heersen vooroordelen over dit continent. Afrikaanse landen worden vaak geassocieerd met safari’s en politieke conflicten, met landen die rijk zijn aan grondstoffen waar in de hele wereld vraag naar is, maar die niet hebben geleid tot algemene rijkdom en ontwikkeling voor het continent. Velen beseffen wellicht ook niet hoe divers de landschappen, economieën en inwoners van het continent zijn. Zo worden er meer dan 1.000 talen gesproken, verspreid over meer dan 50 landen, en het klimaat varieert van hete woestijnen en tropische regenwouden tot bevroren gletsjers. Als geboorteplaats van de mens, daarom ook wel de ‘wieg van de menselijke beschaving’ genoemd, heeft Afrika de afgelopen decennia een nieuw soort evolutie doorgemaakt. Michael Hasenstab, chief investment officer Global Bonds van de Franklin Templeton Fixed Income Group®, is net terug van een reis door Afrika en is enthousiast over de veranderingen en vernieuwingen die er plaatsvinden. Hasenstab gelooft dat beleggers de toenemende invloed van Afrika in de wereld en zijn potentiële beleggingskansen niet mogen negeren.

 

Michael Hasenstab in Africa
Michael Hasenstab in Afrika

Michael Hasenstab, Ph.D., Executive Vice President, Chief Investment Officer, Global Bonds
Franklin Templeton Fixed Income Group®

Tijdens onze reizen door de hele wereld op zoek naar beleggingsmogelijkheden is de belangstelling van de Franklin Templeton Fixed Income Group voor Afrika gegroeid. Ik vind dat de wereld meer aandacht zou moeten hebben voor de ontwikkelingen in Afrika, zowel op politiek als op economisch gebied. Bij onze ontmoetingen en onderzoeken ter plaatse hebben wij vastgesteld dat er in veel Afrikaanse landen na vele decennia weer een zekere vorm van politieke stabiliteit ontstaat. Dit heeft positieve veranderingen en ontwikkelingen mogelijk gemaakt waardoor de privésector tot bloei is gekomen. Wij zijn vooral enthousiast over de ontwikkelingen die plaatsvinden in economieën ten zuiden van de Sahara. Veel van die landen zijn rijk aan grondstoffen en menselijk kapitaal, en wij zien in beide domeinen veel potentieel.

In onze onophoudelijke zoektocht naar interessante beleggingsmogelijkheden denken wij dat het cruciaal is het toenemende belang van de Afrikaanse invloed op de wereld te erkennen. Als we kijken naar zowel de potentiële kansen als de risico’s, neemt dit belang toe. In veel Afrikaanse landen is meer dan 70% van de bevolking jonger dan 35. Die jeugdige bevolkingspiramide kan positief zijn voor het groeipotentieel van het continent, in vergelijking met de vergrijzende bevolking in gebieden zoals Japan, de Verenigde Staten en Europa, waar het kleinere aantal jonge werkkrachten gecombineerd met een grote groep ouderen zou kunnen leiden tot een grotere druk op de sociale zekerheid en een rem op de potentiële groei. Een jonge bevolking gaat echter ook gepaard met specifieke uitdagingen, vooral wat betreft het creëren van arbeidskansen voor al die werkzoekenden. Als de overheden er niet in slagen het leven van al hun inwoners te verbeteren, is er een groot risico van sociale instabiliteit.

De aanhoudende dreiging van instabiliteit in Afrika kan zo wereldwijde gevolgen hebben. Afrika is dus niet alleen belangrijk om wat er gebeurt op het continent zelf, maar ook vanuit internationaal perspectief. Wij hebben vastgesteld dat de grotere politieke stabiliteit in veel landen van de regio de deur opent naar een enorm scala van vernieuwingen en investeringen, die volgens ons het potentieel van de natuurlijke rijkdommen in Afrika kunnen aanboren. Ik denk dat de wereld er alle belang bij heeft dat deze transitie slaagt en dat het welzijn van de bevolking blijft verbeteren, zodat de sociale stabiliteit behouden blijft, tot voordeel van niet alleen de betrokken landen, maar van de hele wereld.

Transformatie in Afrika
Wij geloven het sterkst in de landen waar niet alleen een politieke transformatie heeft plaatsgevonden, maar waar de stabiliteit meer dan één regime lijkt te kunnen overleven. Als regeringen elkaar opvolgen met een zekere economische continuïteit, kan dit de weg vrijmaken voor meer nationale en internationale investeringen. De potentiële rijkdom van Afrika wat betreft grondstoffen en menselijk kapitaal staat vast. Het is echter zaak dat potentieel te benutten door een beter bestuur. Landen die goed worden bestuurd kunnen volgens mij hun potentiële rijkdom aanboren en het leven van hun bevolking echt verbeteren, en zo een grote bijdrage leveren aan een bredere wereldwijde groei. We moeten ook lessen trekken uit plaatsen die geen stabiele staten zijn of niet goed worden bestuurd. Zulke situaties kunnen zeer nare gevolgen hebben.

Naast goed bestuur is vooral infrastructuur een belangrijk element dat ontbreekt in veel Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara. Een gebrek aan infrastructuur is een grote handicap. Als er, bij een minimum aan politieke stabiliteit in Afrika, wegen kunnen worden gebouwd, elektriciteitsleidingen kunnen worden aangelegd en de elektriciteit naar een groter deel van de bevolking kan worden getransporteerd, dan is het potentieel enorm. Als de verschillende regeringen in samenwerking met de privésector hun inspanningen volhouden, denken wij dat investeringen in infrastructuur het welzijn van de hele Afrikaanse bevolking gevoelig kunnen verbeteren.  

Innovatie leidt tot beleggingskansen
De grote vorderingen op het gebied van technologische innovaties hebben de privésector in Afrika een boost gegeven. Een voorbeeld daarvan is het mobiel bankieren. Je kunt niet op elke straathoek in Afrika een geldautomaat plaatsen, maar mobiel bankieren heeft een handige en wijdverspreide toegang tot de hele economie geopend en contante transacties geformaliseerd. Een ander voorbeeld is microfinanciering. Een verkoper op een lokale markt krijgt bijvoorbeeld $20 van de bank en betaalt aan het einde van de dag, wanneer zijn goederen zijn verkocht, terug wat hij heeft verdiend, niet in de vorm van traditionele rente, maar als deposito. Als zijn winst bijvoorbeeld $2 bedraagt, geeft hij die $2 terug als deposito en begint daarna de volgende dag opnieuw, waarna het hele proces zich herhaalt.

Een andere interessante toepassing van deze financiële vernieuwingen zien we in de nutssector, waar een van de problemen het opbouwen van een betrouwbaar betaalsysteem was. Nutsbedrijven zullen geen diensten aanbieden als ze geen garantie op betaling hebben. Mobiel bankieren kan de vooruitbetaling van nutsdiensten vereenvoudigen en dus de ontwikkeling van de nutssector mogelijk maken, wat meer investeringen in infrastructuur zou kunnen aanmoedigen. Dit soort vernieuwingen zien wij niet louter in één sector, maar meer in de hele economie en op het hele continent.

0314_HasenstabAfrica4cropWij zijn er met grote belangstelling getuige van hoe de potentiële rijkdom van Afrika door de ontwikkeling van de privésector tot haar recht begint te komen. Wij stellen vast dat de relatieve politieke stabiliteit in Afrika ervoor zorgt dat herinvesteringen en vernieuwingen aanslaan, in mobiel bankieren, microfinanciering en vele andere domeinen. Dat lijkt mij zeer goed nieuws, niet alleen wat onze beleggingskansen betreft, maar ook voor de ontwikkeling van het Afrikaanse continent.

 

De verklaringen, meningen en analyses van Michael Hasenstab zijn louter bedoeld ter informatie, zij mogen niet worden beschouwd als individueel beleggingsadvies of een aanbeveling om te beleggen in welke effecten dan ook of om welke beleggingsstrategie dan ook te gebruiken. Omdat markt- en economische omstandigheden snel kunnen veranderen, betreffen de opmerkingen, opinies en analyses de datum van dit document en kunnen zij zonder voorafgaand bericht veranderen. Dit document is niet bedoeld als een volledige analyse van alle wezenlijke feiten betreffende een land, regio, markt, sector, belegging of strategie.

Voor tijdige beleggingstips kunt u ons volgen op Twitter @FTI_Globalen opLinkedIn.

Wat zijn de risico’s?
Alle beleggingen gaan met risico’s gepaard, waaronder een mogelijk verlies van het ingelegde kapitaal. De waarde van beleggingen kan zowel dalen als stijgen en beleggers krijgen mogelijk niet het volledige ingelegde bedrag terug. Beleggingen met een potentieel voor hogere opbrengsten gaan doorgaans ook gepaard met een hoger risico. Obligatiekoersen evolueren doorgaans in omgekeerde richting als rentevoeten. Wanneer de koersen van obligaties in een beleggingsportefeuille zich aanpassen aan een stijging van de rentevoeten, kan de waarde van de portefeuille dienovereenkomstig dalen. Beleggingen in het buitenland zijn onderhevig aan speciale risico’s zoals koersschommelingen, economische instabiliteit en politieke ontwikkelingen. Beleggingen in landen met een opkomende markt, waar frontiermarkten een subset van vormen, gaan gepaard met grotere risico’s die verband houden met dezelfde factoren, bovenop de risico’s die verbonden zijn aan hun relatief geringe omvang, de lagere liquiditeit en het gebrek aan een gevestigd wettelijk, politiek, zakelijk en sociaal kader om effectenmarkten te ondersteunen. Omdat deze kaders doorgaans nog minder ontwikkeld zijn op de frontiermarkten, en gelet op diverse factoren zoals het hogere risico van extreme koersvolatiliteit, illiquiditeit, handelsbarrières en deviezencontroles, gelden de risico’s van de opkomende markten nog sterker voor frontiermarkten.