Beyond Bulls & Bears

De marktstijgingen en -dalingen van oktober in perspectief geplaatst

Dit artikel is ook beschikbaar in: Engels Frans Italiaans Duits Pools

Aandelenbeleggers beleefden in oktober een dolle achtbaanrit op de wereldwijde beurzen. In de heksenketel van de al een tijdje sluimerende wereldwijde problemen, en gelet op de grote marktverschuivingen tijdens deze maand in het verleden, hoeft het nochtans niet te verbazen dat veel beleggers de schrik om het hart sloeg. Terwijl de media focussen op de paniek op korte termijn, profiteren langetermijnbeleggers van dergelijke koersdalingen om op zoek te gaan naar koopjes. Binnen een langetermijnvisie zijn koerscorrecties voor onze aandelenteams een normale zaak. Ze blijven gefocust op hun doelstellingen op lange termijn en laten zich niet afleiden door kortstondige hysterie. Verschillende van onze beleggingsprofessionals laten hun licht schijnen over de recente stijgingen en dalingen van de markt.

Ed Perks
Ed Perks

Ed Perks, CFA®
Executive Vice President, Chief Investment Officer
Franklin Equity Group®

Nog niet zo lang geleden (van begin tot midden september) concentreerde de markt zich vooral op de sterker wordende Amerikaanse economie en de vraag wanneer en hoe snel de Federal Reserve (de “Fed”) als reactie hierop het roer zou omgooien en haar monetaire beleid zou verstrakken. Dat scenario geldt volgens ons ook vandaag nog: de economische indicatoren in de VS blijven wijzen op een versterking van de Amerikaanse economie. Wat wel veranderd is, is het wereldwijde macroplaatje. Andere grote economieën, in het bijzonder de eurozone, zijn licht aan het vertragen, waardoor er zorgen rijzen dat deze economieën terug in een recessie zouden kunnen belanden.

In de Verenigde Staten denk ik dat de recente verkoopgolf op de aandelenmarkt, en vooral de hevigheid ervan in oktober, grotendeels een aanwijzing is dat de littekens van de financiële crisis van 2007 tot 2009 nog niet geheeld zijn. Als we terug zouden gaan naar juli of augustus van dit jaar en beleggers die wilden instappen in de aandelenmarkt zouden ondervragen, denk ik dat veel van hen of zelfs de meesten zouden hebben gezegd dat zij een koerscorrectie wilden. Pas in een berenmarkt wordt het een echte uitdaging om de moed te tonen je aan je voorgenomen plan te houden en te zoeken naar kansen. De huidige marktomgeving is dan ook in vele opzichten een mooie kans. Ik heb dit soort markten altijd gezien als een gelegenheid om onze portefeuilles te herpositioneren of aan te vullen.

Energie is ongetwijfeld een van de marktsectoren die het hardst getroffen zijn. Er zijn volgens mij zeker geldige fundamentele redenen te noemen voor de terugval van de energieprijzen, maar er werd zonder onderscheid verkocht, volgens ons vooral uit angst of door verkoopverplichtingen. Energie is dan ook een van de sectoren die wij nu volgen, en ik denk dat er mooie kansen te vinden zijn in geselecteerde namen en dat is precies waar ons bottom-up aandelenselectieproces van pas komt.

Don Taylor
Don Taylor

Don Taylor
Chief Investment Officer
Franklin Equity Group®, US Value 

De recente daling van de wereldwijde aandelenmarkt is toegeschreven aan een waslijst van uiteenlopende factoren, waaronder de groeivertraging in de Verenigde Staten, China, Europa en Japan, de geopolitieke spanningen in Rusland en Oekraïne, ISIS in het Midden-Oosten en zelfs de gevallen van ebola in de Verenigde Staten. Het kan misschien gek klinken, maar het feit dat oktober in het verleden vaak een maand van verhoogde volatiliteit is geweest, kan ook een rol hebben gespeeld in het omslaan van het marktsentiment. De beurscrash van 1929 op “Zwarte Dinsdag” en die van 1987 op “Zwarte Maandag” vonden bijvoorbeeld beide in oktober plaats. Ik denk dat de markt de laatste jaren meer en meer gedomineerd wordt, tenminste op korte termijn, door op verhandeling gerichte rekeningen die de volatiliteit kunnen versterken wanneer het sentiment omslaat. Wij zagen elke week of maand sterk tegenstelde trends.

In het licht van deze recente marktonzekerheid beschikt de US Federal Reserve (de “Fed”) zeker over de middelen om haar beleid opnieuw te versoepelen als ze dat nodig acht. Er waren al enkele verklaringen van dien aard in oktober, waarmee in essentie de boodschap de wereld werd ingestuurd dat de Fed erop zal toezien dat er geen ongelukken gebeuren op de markt.

Ik vermoed dat het duidelijker zal worden, vooral naarmate we vorderen in het resultatenseizoen, dat de groei in de VS standhoudt. Het kan zijn dat de economie in de Verenigde Staten ietwat zal vertragen in navolging van de groeivertraging die wij hebben gezien in sommige andere delen van de wereld. Toch zien wij nog steeds een vrij gunstige omgeving voor de markt. De meeste Amerikaanse bedrijven doen flink wat zaken buiten de Verenigde Staten, dus de situatie daar is zeker relevant, maar ik denk dat het marktklimaat in de Verenigde Staten niet wordt gekenmerkt door grote excessen die een echte scherpe correctie zouden kunnen veroorzaken. Bij sommigen mag dan het beeld leven dat de wereldeconomie op apegapen ligt, mij zou het niet verbazen als de markt in november en december wat aansterkt.

Langerman_PeterPeter Langerman
Chairman, President en Chief Executive Officer
Franklin Mutual Series™

Ik denk dat de snelheid waarmee de aandelenkoersen zijn gedaald, vooral in Europa, sommige beleggers heeft verrast. Toen het sentiment begon om te slaan, leek de markt wel die van enkele jaren geleden: paniek, verhoogde volatiliteit, koersstijgingen en -dalingen binnen één dag. Dat soort handel hadden we al een tijdje niet meer gezien. De volatiliteit was immers geruime tijd relatief laag gebleven.

Wij bevinden ons zeker nog niet in een positie om te beweren dat de bodem bereikt is, maar als we kijken naar de fundamentals van de Amerikaanse markt, denken wij toch dat de situatie niet dramatisch is. Europa is een ander verhaal: Europa heeft echt klappen gekregen. Ik vind dat het herstel in Europa het al bijna het hele jaar moeilijk heeft om aan de verwachtingen te voldoen. Zelfs Duitsland, een van de sterkste markten in Europa, heeft tekenen van zwakte getoond, en dat is een probleem. Hoewel dit voor een deel is toe te schrijven aan de aanhoudende spanningen in Oekraïne, zijn er wellicht nog andere factoren die aan de basis liggen van de recente economische zwakte. Er heerst grote bezorgdheid over het tempo van het herstel in Europa, maar wij geloven dat veel Europese ondernemingen een beeld schetsen dat het macro-economische nieuws tegenspreekt. Uit onze gesprekken met bedrijven die in Europa zijn gevestigd hebben wij geleerd dat het inderdaad niet zo goed gaat in Europa, maar ook weer niet zo slecht als de marktbewegingen van de laatste weken en maanden lijken aan te geven. De positieve kant van het verhaal vanuit beleggersstandpunt is dat wij meer potentiële beleggingsideeën in Europa vinden tegen betere prijzen dan voordien.

Het is niet makkelijk om als belegger kalm te blijven in perioden van extreme volatiliteit zoals in oktober. Toch denk ik dat het goede nieuws is dat het financiële systeem vandaag veel gezonder is dan zes jaar geleden. Er zijn zwaktefronten (zoals energieaandelen, die stevige klappen hebben gekregen), maar volgens ons zijn er geen grote liquiditeitsproblemen. Er staan geen grote banken of andere financiële instellingen op de rand van het faillissement, zoals wel het geval was tijdens de financiële crisis van 2007 tot 2009.

Dat gezegd zijnde, is dit geen oproep aan beleggers om zomaar in te stappen en alles te kopen. Het is belangrijk om selectief te werk te gaan. Bij Franklin Mutual Series zullen we gedisciplineerd blijven proberen munt te slaan uit potentiële kansen die ontstaan door marktstijgingen en -dalingen. Niemand kan de bodem van de markt voorspellen. Zoals telkens weer blijkt, kan de situatie zeer snel omslaan, vaak zonder klaarblijkelijke redenen, maar in het verleden hebben wij voordeel kunnen halen uit deze perioden dankzij onze opportunistische benadering.

Norman Boersma
Norman Boersma

Norm Boersma, CFA®
Chief Investment Officer
Templeton Global Equity Group™

Ik wil in de eerste plaats benadrukken dat de fundamentals in Europa totaal verschillen van die van 2010 en 2011. De obligatieopbrengsten lopen nu gelijk met of liggen onder die van de Verenigde Staten, en de perifere landen hebben stappen gezet in de juiste richting op het vlak van hervormingen, sommige al grotere dan de andere. Een van de zaken die volgens mij nog moet gebeuren (en de Europese Centrale Bank (de “ECB”) heeft duidelijk inspanningen in die richting gedaan) is een hervorming van het bankensysteem. Europese ondernemingen zijn voor hun financiering minder afhankelijk van de obligatiemarkten dan de Amerikaanse bedrijfswereld, wat betekent dat banken de belangrijkste financiële tussenpersonen in de regio zijn. De beleidsmakers trachten de banken aan te zetten meer kredieten te verlenen, maar tegelijkertijd verplichten ze de banken ook hun kapitaalreserves op te trekken en hoge schadevergoedingen te betalen. Beide doelstellingen mogen op zich dan wel begrijpelijk zijn, ze zijn moeilijk met elkaar verenigbaar. Hopelijk zal de uitgebreide beoordeling door de toezichthouders kunnen bijdragen tot het dichten van deze kloof.

De resultaten van de activakwaliteitsbeoordeling en stresstests die op 26 oktober werden gepubliceerd waren over het algemeen positief, al zijn hun specifieke conclusies minder belangrijk dan hun symbolische belang. Nu de ECB het toezicht op het regionale bankensysteem overneemt, zou de situatie duidelijker moeten worden en zal de transparantie volgens ons verbeteren. Het vertrouwen zou moeten volgen, en de geherkapitaliseerde banken zouden meer kredieten kunnen beginnen te verstrekken in een minder onzeker regelgevingskader. Het recente besluit van de ECB om haar activa-aankoopprogramma uit te breiden en de invoering van een negatieve depositorente zouden eveneens moeten helpen. Het zijn allemaal onderdelen van een breder offensief om de kredietmotor weer aan te zwengelen. Volgens mij verklaart het voor een deel waarom de groei zwak was. Er is een probleem langs de vraagzijde, maar er is ook een geldaanbodprobleem dat moet worden aangepakt. Als banken geen leningen verstrekken, krijg je ook geen inflatie. Er was dan ook sprake van deflatie, nog versterkt doordat perifere landen hun uitgaven trachten te verminderen op hetzelfde moment dat de banken de geldkraan dicht houden.

De vertraging van de opkomende markt had ook een grotere impact in Europa. Het gevolg was dan ook een vrij scherpe uitverkoop in Europese aandelen. Maar in die correctie liggen volgens ons mogelijkheden. Op korte termijn zijn er weinig zaken waarover wij wild enthousiast zijn, maar wij zijn blijven zoeken naar nieuwe beleggingskansen en hebben met mondjesmaat toegehapt in Europa. Energieaandelen zijn één gebied dat wij aandachtig volgen. Ook veel Europese cyclische aandelen lijken ons vrij interessant.

Wij zoeken ook naar kansen op de opkomende markten, die dit jaar over het algemeen een vrij mooi parcours hebben afgelegd, ondanks de recente zwakte. Enkele infrastructuurnamen bijvoorbeeld zijn een flink stuk gedaald maar bieden volgens ons goede vooruitzichten op lange termijn.

Wij geloven dat de recente marktdaling vrij normaal is. Alleen de hevige volatiliteit hadden wij al een tijdje niet meer meegemaakt. Dat is ook waarom sommige beleggers bang zijn voor aandelen, maar dat maakt nu eenmaal onderdeel uit van het beleggen en, vanuit ons standpunt, van de kansen.

De verklaringen, meningen en analyses in deze tekst zijn louter bedoeld ter informatie, zij mogen niet worden beschouwd als individueel beleggingsadvies of een aanbeveling om te beleggen in welke effecten dan ook of om welke beleggingsstrategie dan ook te gebruiken. Omdat markt- en economische omstandigheden snel kunnen veranderen, betreffen de opmerkingen, opinies en analyses de datum van dit document en kunnen zij zonder voorafgaand bericht veranderen. Dit document is niet bedoeld als een volledige analyse van alle wezenlijke feiten betreffende een land, regio, markt, sector, belegging of strategie.
U kunt meer inzichten van Franklin Templeton Investments in uw inbox ontvangen. Schrijf in op de Beyond Bulls & Bears blog.

Voor tijdige beleggingstips kunt u ons volgen op Twitter @FTI_Global en op LinkedIn.

Wat zijn de risico’s?

Alle beleggingen gaan met risico’s gepaard, waaronder een mogelijk verlies van het ingelegde kapitaal. De waarde van beleggingen kan zowel dalen als stijgen en beleggers krijgen mogelijk niet het volledige ingelegde bedrag terug. Aandelenkoersen vertonen soms snelle en scherpe schommelingen als gevolg van factoren die een invloed hebben op individuele bedrijven, specifieke sectoren of bedrijfstakken, of op de algemene marktomstandigheden. De koersen van dergelijke beleggingen kunnen in een gegeven jaar aanzienlijk schommelen. Beleggingen in buitenlandse effecten houden speciale risico’s in, zoals wisselkoersschommelingen en economische en politieke onzekerheid. Beleggingen in opkomende markten gaan gepaard met grotere risico’s die verband houden met dezelfde factoren, boven op de risico’s die verbonden zijn aan de geringere omvang van deze markten, de meer beperkte liquiditeit en het mogelijke gebrek aan een gevestigd wettelijk, politiek, zakelijk en sociaal kader om effectenmarkten te ondersteunen.

CFA® en Chartered Financial Analyst® zijn handelsmerken van het CFA Institute.