Beyond Bulls & Bears

Noodzaak pensioenplanning neemt toe door wereldwijde vergrijzing

Dit artikel is ook beschikbaar in: Engels Frans Duits Spaans Pools

Michael Doshier
Vice President, Retirement Marketing, Franklin Templeton Investments

De toename van de levensduur over de hele wereld is ongetwijfeld een heuglijke zaak. De gemiddelde wereldwijde levensverwachting is in 2013 gestegen tot 71,5 jaar – tegen 65,3 jaar in 1990 – dankzij factoren zoals verbeteringen in de gezondheidszorg en een afname van de sterfte door kinderziekten in ontwikkelingslanden[1]. In veel delen van de wereld is de vergrijzende bevolking echter een economisch en politiek heet hangijzer geworden, nu een steeds kleiner aantal werkenden een groeiende groep afhankelijken moet onderhouden. Landen met een oudere bevolking vereisen doorgaans meer sociale diensten, die niet alleen een gat in de overheidsbegroting kunnen slaan, maar ook in het budget van particulieren zonder financieel vangnet en/of toereikend persoonlijk spaartegoed.

De boodschap is tweeledig: het is nooit te vroeg om te beginnen met sparen voor het pensioen, en gepensioneerd zijn is meer dan alleen het spaartegoed opsouperen. Dat houdt in dat inkomsten genereren voor later van doorslaggevend belang wordt na afloop van het beroepsleven.

Slide0

Japan – niet het enige vergrijzende land

De vergrijzing van Japan en de gevolgen daarvan voor het land zijn uitgebreid gedocumenteerd, bijvoorbeeld in verband met de hoge overheidsschuld van Japan en de jaren van trage economische groei. De ouderen (met een leeftijd van 65 of meer) zijn goed voor een kwart van de bevolking, en tegen 2050 zullen zij naar verwachting bijna 40% van de bevolking vertegenwoordigen.[2] De Japanse bevolking mag dan al ouder zijn dan die van de meeste andere ontwikkelde landen, ook in andere delen van de wereld vindt dezelfde vergrijzingstrend plaats. De onderstaande bevolkingspiramides illustreren dat zowel in Japan als in het Verenigd Koninkrijk de grootste groepen van middelbare leeftijd of ouder zijn. De bevolkingspiramides vertonen eenzelfde dynamiek in een groot deel van de ontwikkelde wereld, waar veel maatschappijen te maken krijgen met afhankelijkheidspercentages van meer dan 50%. Dat betekent dat een kleiner aantal personen in de arbeidsgeschikte leeftijd moet zorgen voor hen die niet langer deel uitmaken van de beroepsbevolking.

20150410_0315_PopPyramid_RISE_2INTL_dut

De veroudering in diverse delen van de wereld: Noord-Amerika

In Noord-America is de grote massa van de na de Tweede Wereldoorlog geboren ‘babyboom’-generatie de afgelopen jaren grotendeels met pensioen gegaan. Deze generatie vormt bijna een derde van de Canadese en VS-bevolking.

Voelen deze mensen (en de generaties die na hen komen) zich klaar om niet alleen afscheid te nemen van hun beroepsleven, maar ook om de levensstijl die zij gewend waren achter zich te laten?

Volgens de Retirement Income Strategies and Expectations (RISE) enquêtes van Franklin Templeton, die personen ondervragen in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Canada, luidt het antwoord bij velen blijkbaar “Weet niet”. In de Verenigde Staten wist 48% van de mensen met een pensioenregeling via het werk niet met zekerheid hoeveel van hun huidige inkomen zou worden vervangen door hun pensioenregeling (55% voor de leeftijdsgroep 45–54 jaar).[3]

Bovendien bleek uit onze VS-enquête ook dat een derde (33%) van de respondenten nog niets had gespaard voor het pensioen.[4] Waarschijnlijk zijn de meesten van deze groep van plan een beroep te doen op de Sociale Zekerheid – maar voor velen zal die Sociale Zekerheid niet volstaan om alle uitgaven te dekken, laat staan om de hobby’s, reizen of andere zaken waar zij voor hun pensioen naar uitkijken te bekostigen.

In Canada intussen, waar gepensioneerden overheidssteun kunnen krijgen via het Old Age Security Pension (OAS) en het Canada Pension Plan (CPP), maakte 82% van de respondenten van alle leeftijden in onze Canadese RISE zich zorgen over de pensioenuitgaven. En toch kon 49% van hen die OAS- en CPP-uitkeringen verwachten niet met grote zekerheid zeggen hoeveel van hun huidige inkomen zou worden vervangen door deze pensioentypes.[5]

De oplossing voor veel mensen die niet zelf voldoende bij elkaar hebben gespaard en/of waar de overheidsvangnetten niet genoeg bieden om comfortabel van te leven na de pensionering, is langer te blijven werken. In de RISE-enquête stelde 60% in Canada en 61% in de Verenigde Staten dat zij “later met pensioen zouden gaan (blijven werken)” als zij om economische redenen niet op het geplande moment met pensioen zouden kunnen gaan. Voor velen is deze keuze echter weinig realistisch, gelet op de gezondheidsproblemen of de moeilijkheid om werk te vinden. Uit onze RISE-enquête bleek dat in beide landen meer dan 20% van de huidige gepensioneerden verplicht waren geweest met pensioen te gaan door omstandigheden buiten hun controle.

“Veel Amerikanen zien zich verplicht vroeger met pensioen te gaan dan zij van plan waren, en zij onderschatten ook de potentiële impact van de verandering in hun uitgaven. Wij geloven dat het nooit te vroeg is om te beginnen met sparen voor het pensioen, en voor wie al met pensioen is, is het nooit te laat om na te gaan hoe u met uw vermogen meer potentiële inkomsten kunt genereren”, stelt Ed Perks, Chief Investment Officer, Franklin Equity Group®.

De veroudering in diverse delen van de wereld: Europa

Ook in de Europese Unie (EU) veroudert de bevolking, en zowel particulieren als overheden worden geconfronteerd met de daarmee gepaard gaande uitgaven – wat de komende jaren ongetwijfeld nog zal toenemen. In 2013 waren er vier werkenden (leeftijd 15-64 jaar) voor iedere niet-werkende van 65 of meer in de EU, maar tegen 2060 zal die verhouding volgens het European Statistical Office krimpen tot 2:1.[6] De leeftijdsgroep van 65 jaar en ouder zal dan 28% van de bevolking vertegenwoordigen, tegen 18% in 2013, terwijl de groep van 80 en ouder van 5% naar 12% gestegen zal zijn.[7]

Verschillende landen bieden verschillende niveaus en types van sociale en financiële ondersteuning voor wie niet langer in de actieve leeftijd zit, maar voor velen zullen die vangnetten van de overheid niet volstaan. De druk op de overheidsbegroting in landen waar de veroudering van de bevolking snel toeneemt, heeft geleid tot diverse veranderingen in door de overheid gefinancierde pensioenregelingen. Dat houdt in dat meer mensen die zich vroeger niet al te druk hoefden te maken over hun spaargeld of pensioenbeleggingen, dat nu wel moeten beginnen te doen.

De EU-bevolking vergrijst en de fertiliteits- en migratiepatronen veroorzaken demografische verschuivingen. Het Verenigd Koninkrijk zal tegen 2060 naar verwachting Duitsland achter zich laten als het EU-land met de grootste bevolking,[8] en de pensioenfinanciering wordt er dan ook een toenemend politiek en persoonlijk aandachtspunt. Volgens onze RISE-enquête bij particulieren in het Verenigd Koninkrijk dacht 70% van de respondenten dat zij niet voldoende spaarden voor het pensioen.[9] En bijna een derde (31%) van de particulieren van 55 tot 64 jaar in het Verenigd Koninkrijk meldde zelfs nog niet te zijn begonnen met sparen.

In de lijn van wat was vastgesteld in de Verenigde Staten en Canada antwoordde 58% van de respondenten in het Verenigd Koninkrijk wanneer hen werd gevraagd wat zij zouden doen als zij om economische redenen niet op het geplande moment met pensioen zouden kunnen gaan, “later met pensioen gaan (blijven werken)”.

Ian Wilkins, UK Country Head bij Franklin Templeton Investments, merkt daarbij op:Gelet op de stijgende levensverwachting doen beleggers er goed aan om de nieuwe mogelijkheden te bekijken die hen worden geboden door de ‘freedom and choice’-hervormingen, om zeker te zijn dat hun geld optimaal voor hen aan het werk is tijdens hun hele levensduur. Wij adviseren de spaarders om gediversifieerde beleggingsstrategieën te overwegen die de volatiliteit terugdringen en tegelijk een bron van pensioeninkomsten en groei bieden.”

Toenemende zorgen

Gelet op het grote aantal mensen dat niet wil of kan blijven werken, ook al beseffen zij dat hun spaargeld waarschijnlijk zal tekortschieten, wekt het geen verbazing dat er grote bezorgdheid heerst over de pensioenuitgaven. In de Verenigde Staten stelde 90% van de ondervraagden in de actieve beroepsleeftijd bezorgd te zijn over het dekken van de uitgaven na afloop van de arbeidsjaren, en 53% maakte zich zorgen dat hun vermogen nog tijdens hun leven op zou raken, of dat zij hun levensstijl tijdens hun pensioen ingrijpend zouden moeten terugschroeven. Alleen al het denken aan pensioensparen en algemene beleggingen veroorzaakt stress en onrust bij 67% van de ondervraagden in de Verenigde Staten, tegen 60% in het Verenigd Koninkrijk en 68% in Canada.

Veel mensen over de hele wereld maken zich duidelijk zorgen over hun mogelijkheden om niet alleen de dagelijkse en onverwachte uitgaven te kunnen dekken, maar ook over de gewenste levensstijl na afloop van hun arbeidsjaren. De overheidsprogramma’s en de regelingen voor gepensioneerden veranderen ook en zullen wellicht niet meer dezelfde voordelen op dezelfde leeftijd bieden als in het verleden.

In het Verenigd Koninkrijk kondigde de overheid aan dat vanaf april 2015 gepensioneerden met pensioenfondsen niet langer verplicht zouden zijn om een lijfrente te kopen om inkomsten te genereren, en dat zij voortaan vrij zouden zijn om te doen wat zij willen met het geld. Hoewel dit een bevrijdende zet kan lijken, wijst onze RISE-enquête uit dat de meerderheid van de ondervraagden onvoldoende inzicht had in de verandering om te weten of het hun vermogen om hun pensioeninkomensdoelstelling te realiseren zou versterken. 65% van de respondenten met een pensioenregeling had zelfs geen idee welke beleggingscategorieën of fondsen zij bezaten. Opvallend was dat 68% van de respondenten, die op de hoogte waren van de pensioenveranderingen, stelde niet van plan te zijn om hun pensioenplanningstrategie te wijzigen in het licht van de veranderingen. Wij stellen dat, gezien het feit dat zij niet weten wat hun beleggingen zijn en ook niet dat de persoonlijke verantwoordelijkheid voor een pensioen nu een steeds belangrijke plaats inneemt, zij dat beter wel zouden moeten doen!

0415_RISE_infographic_UK_rev

“Om te beantwoorden aan hun vaak hoge verwachtingen voor hun inkomstenpeil tijdens de pensioenjaren, zullen veel beleggers meer doordacht te werk moeten gaan en vroeger moeten beginnen met sparen voor het pensioen”, stelt Toby Hayes, Portfolio Manager bij Franklin Templeton Solutions®.

Het belang van een goede planning

Hoewel dit allemaal misschien niet zo vrolijk klinkt, blijkt uit onze RISE-enquêtes wel dat een goede planning kan helpen om de zorgen over het pensioen te verminderen, ongeacht waar u woont. Het lijkt vanzelfsprekend dat wie het grootste vermogen heeft ook het minste zorgen heeft over de pensionering, terwijl wie het met karige middelen moet doen, een hoger stressniveau vertoont. In zekere mate is dat ook zo. Het bestaande spaartegoed is echter maar één stukje van de puzzel. De RISE-enquêtes in de drie landen wijzen allemaal uit dat mensen met een ‘schriftelijke’ pensioeninkomensregeling zich doorgaans beter op de hoogte en gelukkiger voelen en meer vertrouwen hebben in hun pensioneringstraject.

De pensionering kan een bron van welzijn of stress zijn. Voor veel mensen kan het opstellen van een schriftelijke pensioenregeling een sleutelelement zijn om zich te wapenen voor wat gaat komen. In Canada omschrijft slechts iets meer dan de helft van de mensen zonder een schriftelijke pensioeninkomensregeling zichzelf als vertrouwen hebbend in (55%), gelukkig met (55%) of op de hoogte van (56%) hun pensioeninkomensregeling. Bij de mensen met een schriftelijke pensioeninkomensregeling liggen deze percentages aanzienlijk hoger (94% in de drie gevallen). En in de Verenigde Staten kon volgens onze enquête 83% van de gepensioneerden die een beroep doen op een adviseur, met pensioen gaan op het moment van hun keuze.

Naast het opstellen van een plan en het samenwerken met een adviseur hadden de huidige gepensioneerden in de drie regio’s (78% in de Verenigde Staten en Canada, en 75% in het Verenigd Koninkrijk) ook nog deze goede raad om de stress en zorgen rond de pensionering te verminderen: begin vroeg met sparen, spaar vaak en spaar voortdurend.

De verklaringen, meningen en analyses in dit document vertegenwoordigen het persoonlijke standpunt van de auteur. Zij zijn enkel bedoeld ter algemene informatie en mogen niet worden beschouwd als individueel beleggingsadvies of als een aanbeveling of verzoek om enig effect te kopen, te verkopen of te houden, of enige beleggingsstrategie te volgen. Zij vormen geen juridisch of fiscaal advies. De informatie in dit document geldt per de publicatiedatum en zij kan zonder kennisgeving worden gewijzigd. Zij is niet bedoeld als een volledige analyse van elk belangrijk feit over een land, regio, markt of belegging.

Er kunnen bij de opstelling van dit materiaal gegevens van externe bronnen zijn gebruikt die niet door Franklin Templeton Investments (“FTI”) onafhankelijk zijn gecontroleerd of bevestigd. FTI aanvaardt geen aansprakelijkheid voor verliezen die voortvloeien uit het gebruik van deze informatie, en de gebruiker dient zelf te bepalen in welke mate hij wil vertrouwen op deze verklaringen, meningen en analyses. Producten, diensten en informatie zijn mogelijk niet in alle rechtsgebieden beschikbaar en worden door met FTI gelieerde ondernemingen en/of hun distributeurs alleen aangeboden als dat door de lokale wetten en regels wordt toegestaan. Gelieve uw eigen beleggingsadviseur te raadplegen voor nadere informatie over de beschikbaarheid van producten en diensten in uw rechtsgebied.

U kunt meer inzichten van Franklin Templeton Investments in uw inbox ontvangen. Schrijf in op de Beyond Bulls & Bears blog.

Voor tijdige beleggingstips kunt u ons volgen op Twitter @FTI_Global en op LinkedIn.

Wat zijn de risico’s?

Alle beleggingen gaan met risico’s gepaard, waaronder een mogelijk verlies van het ingelegde kapitaal. De waarde van beleggingen kan zowel dalen als stijgen en beleggers krijgen mogelijk niet het volledige ingelegde bedrag terug.


[1] Bron: “Global Burden of Disease,” 1990 – 2013. Institute of Health Metrics and Evaluation, University of Washington. Gefinancierd door de Bill and Melinda Gates Foundation.

[2] Bron: Statistical Handbook Japan 2014. Statistics Bureau, Ministry of Internal Affairs and Communications. http://www.stat.go.jp/english/data/handbook/c0117.htm Er kan geen zekerheid worden geboden dat de voorspellingen zullen worden verwezenlijkt.

[3] De Amerikaanse Retirement Income Strategies and Expectations (RISE) enquête 2015 van Franklin Templeton vond online plaats bij 2002 volwassenen in de Verenigde Staten: 1001 mannen en 1001 vrouwen van 18 jaar of ouder. De enquête werd tussen 8 en 22 januari 2015 gehouden door Online CARAVAN® van ORC International, dat niet gelieerd is met Franklin Templeton Investments. De gegevens zijn gewogen naar geslacht, leeftijd, geografische regio, onderwijsniveau en ras. Het op maat opgestelde wegingsprogramma geeft een wegingsfactor aan de gegevens op basis van de huidige bevolkingsstatistieken van het Amerikaanse Census Bureau. Amerikaanse beleggers kunnen www.franklintempleton.com/rise raadplegen voor meer informatie.

[4] Ibid.

[5] De Canadese Retirement Income Strategies and Expectations (RISE) enquête 2015 van Franklin Templeton vond online plaats bij 2017 volwassenen in Canada: 1011 mannen en 1006 vrouwen van 18 jaar of ouder. De enquête werd tussen 8 en 22 januari 2015 gehouden door Online CARAVAN® van ORC International. Canadese beleggers kunnen www.franklintempleton.ca/rise raadplegen voor meer informatie.

[6] Bron: Europese Commissie: “The 2015 Ageing Report.”

[7] Ibid.

[8] Ibid.

[9] De Britse Retirement Income Strategies and Expectations (RISE) enquête 2015 van Franklin Templeton vond plaats bij 2004 volwassenen in het Verenigd Koninkrijk: 1002 mannen en 1002 vrouwen van 18 jaar of ouder. De enquête werd tussen 8 en 22 januari 2015 gehouden door Online CARAVAN® van ORC International. Beleggers in het Verenigd Koninkrijk kunnen http://www.franklintempleton.co.uk/en_GB/adviser/company/press-centre raadplegen voor meer informatie.