Beyond Bulls & Bears

Vooruitzicht

Brexit: alle ogen gericht op de politici

Het duurt geen twee weken meer tot er in het Verenigd Koninkrijk eindelijk wordt gestemd in het langverwachte brexitreferendum, en de uitslag is nog steeds allesbehalve zeker. David Zahn, hoofd van European Fixed Income, Franklin Templeton Fixed Income Group, heeft in de tussentijd echter een boodschap: wie hoopt dat de beslissing om de Europese Unie al dan niet te verlaten – het resultaat van het referendum wordt naar verwachting op 24 juni bekendgemaakt – een einde zal maken aan de onzekerheid en de volatiliteit, blijft wellicht teleurgesteld achter. In dit artikel legt hij uit waarom de politieke gevolgen van dit referendum waarschijnlijk nog maanden of zelfs jaren hun stempel op de beleggingsmarkt zullen blijven drukken, en niet alleen in het Verenigd Koninkrijk, maar in heel Europa.

Dit artikel is ook beschikbaar in: Engels Frans Italiaans Duits Spaans Pools

Terwijl het brexitreferendum in het Verenigd Koninkrijk op 23 juni met rasse schreden nadert, weten we maar één ding min of meer zeker: de gevolgen van het referendum, ongeacht de uitkomst, zullen zich wellicht nog geruime tijd laten voelen, en niet alleen in het Verenigd Koninkrijk.

Sterker nog, de politiek zal de komende jaren nog een heet hangijzer worden voor de Britse financiële markten, aangezien de parlementsleden van de Britse conservatieve regeringspartij onderling sterk verdeeld zijn over een brexit, en de samenhang binnen de partij op een of andere manier weer moet worden hersteld.

De huidige conservatieve regering heeft geen grote meerderheid in het parlement. Als een aanzienlijk aantal parlementsleden zich zou afsplitsen, dan is het niet ondenkbaar dat de regering geen meerderheid meer haalt, en in dat geval is het allesbehalve zeker of de regering nog op doeltreffende wijze kan besturen of zelfs aan de macht kan blijven.

Velen denken dat eerste minister David Cameron, kopstuk van het ‘blijven’-kamp, aftreedt als het Verenigd Koninkrijk ervoor kiest de Europese Unie (EU) te verlaten. De vraag is dan hoe zijn opvolger de regeringspartij weer bij elkaar krijgt. Als het VK beslist om te blijven, dan zal Cameron de taak op zich moeten nemen om zijn voormalige collega’s te verenigen. Het wordt hoe dan ook waarschijnlijk niet eenvoudig, en volgens ons zal de onzekerheid de markten niet onberoerd laten.

Ook vrezen sommigen dat de Schotse onafhankelijkheidskwestie weer actueel wordt, met name als Schotland ervoor kiest om in de EU te blijven, maar het Verenigd Koninkrijk als geheel de EU wil verlaten. Voor de eindafrekening zou de regionale verdeling van de stemmen (Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland) volgens ons dan ook een belangrijke factor moeten zijn.

Een dergelijke verdeeldheid zou aanzienlijke implicaties kunnen hebben voor de inkomende investeringen in het Verenigd Koninkrijk, zowel voor de directe buitenlandse investeringen en aandeleninvesteringen als voor het Britse pond. Hoe groter de politieke onrust, hoe groter volgens ons de kans dat die overslaat naar Europa.

Ook in andere EU-landen gaan er exitstemmen op

Volgens de peilingen wordt de uitslag zeer nipt, en wij verwachten dan ook dat de volatiliteit die de Britse aandelen- en obligatiemarkten en het Britse pond de afgelopen weken hebben beleefd, nog tot de dag van het referendum aanhoudt. Daarnaast vermoeden wij echter dat de volatiliteit op de markten van het Europese vasteland ook zou kunnen toenemen, naarmate meer Europese politieke leiders hun standpunt in de aanloop naar het referendum bekendmaken. Er zijn indicaties dat er ook in andere landen meer stemmen zullen opgaan voor een referendum als het Verenigd Koninkrijk beslist om de EU te verlaten. Verschillende politieke leiders, vooral buiten de traditionele partijen, die bij het volk steeds populairder worden, laten hun kritiek over de problemen die er volgens hen in verband met de EU bestaan, steeds duidelijker horen.

In het algemeen stellen wij vast dat de ontevredenheid over de zittende regeringen onder kiezers in heel Europa toeneemt. De economische groei in Europa is in het algemeen vrij futloos, en mensen willen daarvoor een schuldige aanwijzen. Kiezers beginnen zich af te vragen of de zittende regering wel zou moeten aanblijven. Daarom zijn er in Europa volgens ons een aantal verkiezingen geweest die het status quo hebben veranderd.

Mensen geven niet alleen hun eigen regering de schuld, maar sommigen wijzen ook met de vinger naar een instituut, ver weg, waar ze nog nooit contact mee hebben gehad en waarvan ze niet weten wat het doet. De EU dus.

In heel wat landen zijn er vermoedelijk aardig wat mensen die ervoor zouden kiezen om uit de EU te stappen. Misschien geen verpletterende meerderheid, maar wel een aantal waaruit duidelijk blijkt dat mensen niet tevreden zijn met de huidige vorm van het Europese regeringssysteem, en vooral niet met de manier waarop dat systeem wordt bestuurd.

In dat opzicht werkt het referendum in het Verenigd Koninkrijk volgens ons in feite als een bliksemafleider voor politici en al wie in Europa zijn standpunten wil ventileren, en daardoor zou de volatiliteit op de markt volgens ons kunnen toenemen.

Daarnaast menen wij dat een brexit voor de rest van Europa verstrekkende gevolgen heeft, meer dan veel mensen denken.

Internationale financiële instellingen zoals het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank, en zelfs voorzitter Janet Yellen van de Amerikaanse Federal Reserve, hebben voorspeld dat een brexit een erg verontrustende ontwikkeling zou betekenen, niet alleen voor de financiële markten in de kern van Europa, maar voor alle financiële markten ter wereld.

Met dat in het achterhoofd vinden wij het opvallend dat Europese obligaties in het algemeen, en overheidsobligaties van perifere landen in het bijzonder, het risico van een brexit niet afdoende in hun prijzen lijken te weerspiegelen. Het risico is wel enigszins verrekend in de prijzen voor Britse bedrijfs- en overheidsobligaties, maar op de Europese markten is die trend veel minder gangbaar. We hebben dat fenomeen al even besproken in een blog in maart van dit jaar. Sindsdien zijn de opiniepeilingen scherper geworden, maar toch wordt dat niet weerspiegeld in de perceptie van het brexitrisico.

Tal van waarnemers lijken te denken dat de Europese Centrale Bank (ECB) tussenbeide zou kunnen komen om een ontwrichting te temperen. De meningen over het activa-aankoopprogramma van de ECB zijn over het algemeen positief (er is al veel geld uitgegeven en sinds deze maand worden er ook bedrijfsobligaties gekocht), maar het blijft ons zorgen baren dat de volledige implicaties van een brexit niet in de prijzen van niet-Britse Europese obligaties worden weerspiegeld.

Als het brexitkamp wint, of heel nipt verliest, dan creëert dat wellicht een hoop vraagstukken, en dan zouden de spreads tussen obligatiekoersen op korte termijn kunnen toenemen.

We mogen ook niet vergeten dat de onbesliste Spaanse parlementsverkiezingen op 26 juni worden overgedaan, drie dagen na het brexitreferendum van het VK. In drie dagen tijd staan er dus twee relatief grote politieke gebeurtenissen op de agenda. Beleggers in heel Europa zullen de politieke intriges dan ook vast met volle belangstelling blijven volgen.

De verklaringen, meningen en analyses in dit document zijn enkel bedoeld ter informatie en mogen niet worden beschouwd als individueel beleggingsadvies of als een aanbeveling om in enig effect te beleggen of om enige beleggingsstrategie te volgen. Omdat de markt en de economie snel kunnen evolueren, gelden verklaringen, meningen en analyses op de datum van de publicatie en kunnen ze zonder kennisgeving worden gewijzigd. Dit document is niet bedoeld als een volledige analyse van elk belangrijk feit over een land, regio, markt, sector, belegging of strategie.

U kunt meer inzichten van Franklin Templeton Investments in uw inbox ontvangen door in te schrijven op de Beyond Bulls & Bears-blog.

Voor tijdige beleggingstips kunt u ons volgen op Twitter @FTI_Global en op LinkedIn.

CFA® en Chartered Financial Analyst® zijn handelsmerken die eigendom zijn van CFA Institute.

Wat zijn de risico’s?

Alle beleggingen gaan met risico’s gepaard, waaronder een mogelijk verlies van het ingelegde kapitaal. De waarde van beleggingen kan zowel dalen als stijgen en beleggers krijgen mogelijk niet het volledige ingelegde bedrag terug. Obligatiekoersen evolueren doorgaans in omgekeerde richting als rente. Wanneer de koersen van obligaties in een beleggingsportefeuille zich aanpassen aan een stijging van de rentevoeten, kan de waarde van de portefeuille dalen.