Pośród byków i niedźwiedzi

Brazylia ma szansę wyjść na prostą

Ten artykuł dostępny jest także w: angielski hiszpański

Ostatnio dużo mówi się o nadchodzących zmianach w Brazylii, a w szczególności o możliwym usunięciu z urzędu prezydent Dilmy Rousseff. Podczas gdy brazylijskie rynki finansowe zdają się wyrażać optymizm i nadzieję na lepsze dni, gospodarka wciąż jest pogrążona w kłopotach. Vagner Enrico Castilho Alves, analityk brazylijskich instrumentów o stałym dochodzie z zespołu Local Asset Management, przedstawia swój punkt widzenia na kluczowe reformy, jakich, jego zdaniem, Brazylia potrzebuje, by wyjść na prostą i odbudować optymizm inwestorów, na czele ze zmianami polityki budżetowej.

Vagner Enrico Castilho Alves
Vagner Enrico Castilho Alves

Vagner Enrico Castilho Alves
Analityk
Brazylijskie instrumenty o stałym dochodzie, Franklin Local Asset Management,

Analiza ekonomiczna: zmagania z recesją

Uważamy, że ostre pogorszenie się stanu brazylijskiej gospodarki jest wynikiem kombinacji różnych przejawów niestandardowej polityki makroekonomicznej, jaka jest realizowana od 2008 r., ale nasiliła się w 2011 r., czyli w pierwszym roku kadencji prezydent Dilmy Rousseff. Elementy tej polityki to, między innymi, solidne zwiększenie wydatków rządowych i subsydiowanych kredytów udzielanych przez banki publiczne, zamrożenie cen benzyny i energii elektrycznej w celu utrzymania w ryzach inflacji oraz transfery sporych środków budżetowych, które uwypukliły dysproporcje ekonomiczne i przełożyły się na spadek brazylijskiego produktu krajowego brutto (PKB).

Brazylijska gospodarka od 2014 r. doświadcza głębokiej recesji będącej wynikiem spadku krajowego popytu; sytuacja na rynku pracy mocno się pogorszyła, a zadłużenie brutto znacząco wzrosło. Pomimo słabej dynamiki aktywności gospodarczej inflacja wciąż jest wysoka w efekcie drastycznej dewaluacji waluty, wzrostu cen regulowanych i większej sztywności cen. Ten scenariusz jest przedstawiony na poniższym wykresie.

chart 1   chart 2chart 3  chart 4

Sytuacja polityczna coraz bardziej niespokojna

Sytuacja ekonomiczna w Brazylii nasiliła niepokoje polityczne, których kulminacją było wszczęcie w kwietniu procedury impeachmentu przeciwko prezydent Rousseff. Gdy wzrosło prawdopodobieństwo, że prezydent zostanie usunięta z urzędu, ceny aktywów krajowych zareagowały pozytywnie, awersja do ryzyka spadła, a waluta umocniła się.

Niższa izba brazylijskiego Kongresu Narodowego przyjęła wniosek o impeachment prezydent Rousseff przekazując go tym samym do Senatu, który prawdopodobnie zatwierdzi go zwykłą większością, co jest niezbędne, by nadać mu dalszy bieg. To z kolei zmusiłoby prezydent Rousseff do tymczasowego odejścia z urzędu na okres do 180 dni, podczas którego Senat będzie musiał zdecydować czy powinna ona zostać trwale usunięta z urzędu.

Wyzwania i potrzebne reformy

W chwili, w której powstaje niniejszy artykuł, objęcie urzędu prezydenta przez obecnego wiceprezydenta Michela Temera do połowy maja wydaje się być bardzo prawdopodobne. Rynki już koncentrują się na prawdopodobnym składzie jego gabinetu (prasa wymienia kilka osób o prorynkowym nastawieniu) oraz na jego ewentualnych dążeniach do uzyskania politycznego poparcia dla niezbędnych reform, które generalnie są dość jasno zdefiniowane.

Uważamy, że pierwsze i najważniejsze wyzwanie dla nowej brazylijskiej administracji jest związane z polityką budżetową. Nasz bazowy scenariusz dalszej trajektorii stosunku zadłużenia brutto do PKB konsekwentnie się pogarsza. Przy braku cyklicznych i strukturalnych zmian budżetowych i reform, wskaźnik ten może, według nas, utrzymać się powyżej 85% przez najbliższą dekadę, a może nawet wystrzelić jeszcze wyżej.

chart 5

Biorąc pod uwagę prognozy rosnącego deficytu w perspektywie najbliższych kilku lat, sądzimy, że kompleksowa reforma brazylijskiego systemu emerytalnego jest koniecznością. Nie będzie łatwo o poparcie dla tej reformy, ponieważ nie jest ona popularna; uważamy, że wiek emerytalny powinien zostać podwyższony do 65 l. (obecnie Brazylijczycy przechodzą na emeryturę przeciętnie w wieku 52–54 l.), a niezbędne jest także uniezależnienie korekt świadczeń od podwyżek płacy minimalnej. Taka reforma miałaby jednak korzystny wpływ zarówno na nastroje inwestorów, jak i na ceny aktywów.

Uważamy, ponadto, że kluczowe znaczenie ma wprowadzanie w tym roku dodatkowych zmian w polityce budżetowej, takich jak cięcia wydatków i podwyżki niektórych podatków. Konsolidacja budżetowa powinna odbudować optymizm i pobudzić gospodarkę do wzrostu w latach 2017–2018.

Co więcej, reformy strukturalne przyczyniłyby się do poprawy prognoz i dodatkowo poprawiłyby nastroje w gospodarce. Autonomia banku centralnego, zmiany w polityce realizowanej przez banki państwowe oraz reformy rynku pracy i systemu politycznego to niektóre z obszarów będących przedmiotem dyskusji.

Dostrzegamy ewidentną zgodę wśród obserwatorów co do konieczności wprowadzenia reform w Brazylii, jednak nie ma zbyt dużej wiary w skłonność polityków do choćby bardzo konserwatywnych działań reformatorskich. Dlatego „nowa koalicja rządząca” w Brazylii (przy założeniu, że impeachment dojdzie do skutku) stanie przed trudnym zadaniem konieczności zbudowania politycznych mostów i dialogu w czasie powszechnej wśród opinii publicznej odrazy w stosunku do klasy politycznej. Jeżeli wiceprezydent Temer obejmie urząd prezydenta, jego nowa administracja będzie musiała jasno przedstawić swoją strategię, aby zdobyć poparcie Brazylijczyków i skłonić Kongres do ratyfikowania niezbędnych reform.

Należy jednak podkreślić, że Michel Temer jest, według nas, niezwykle sprawnym politykiem, który wie co należy zrobić, by odzyskać zaufanie ludzi. Jest członkiem największej partii w Kongresie (PMDB) i potrafi budować potrzebne więzy polityczne. Brazylijskie instytucje także dobrze funkcjonują i są transparentne, co było widoczne w śledztwie dotyczącym „Operacji Lava Jato” czy też w ostatnich decyzjach Sądu Najwyższego. Do wdrożenia reform i wprowadzenia realnych zmian potrzebne są silne i transparentne instytucje. Dlatego uważamy, że choć nie będzie to łatwe, Brazylia ma szansę wyjść na prostą i oferuje potencjalnie znakomite możliwości inwestycyjne.

Komentarze, opinie i analizy przedstawione w niniejszym tekście są przedstawione wyłącznie w celach informacyjnych i nie stanowią indywidualnych porad inwestycyjnych ani rekomendacji dotyczących inwestowania w jakiekolwiek papiery wartościowe czy stosowania jakiejkolwiek strategii inwestycyjnej. Biorąc pod uwagę zmienność warunków rynkowych i ekonomicznych, wszelkie komentarze, opinie i analizy są w pełni aktualne wyłącznie w dniu ich publikacji i mogą ulec zmianie bez odrębnego powiadomienia. Informacje zawarte w niniejszym dokumencie nie stanowią kompletnej analizy wszystkich istotnych faktów dotyczących jakiegokolwiek kraju, regionu, rynku, branży, inwestycji czy strategii inwestycyjnej.

Dane pochodzące z zewnętrznych źródeł mogły zostać wykorzystane na potrzeby opracowania niniejszego dokumentu. Takie dane nie zostały odrębnie zweryfikowane, potwierdzone ani poddane kontroli przez Franklin Templeton Investments („FTI”). FTI nie ponosi żadnej odpowiedzialności za jakiekolwiek straty wynikające z wykorzystania jakichkolwiek informacji zawartych w niniejszym dokumencie; inwestor może opierać swoje decyzje na przedstawionych tutaj opiniach lub wynikach analiz wyłącznie na własne ryzyko. Produkty, usługi i informacje mogą nie być dostępne pod niektórymi jurysdykcjami i są oferowane przez podmioty powiązane z FTI i (lub) przez dystrybutorów, w zależności od lokalnie obowiązujących przepisów. Aby dowiedzieć się, czy dane produkty i usługi są dostępne pod określoną jurysdykcją, należy skonsultować się z profesjonalnym doradcą finansowym.

Dowiedz się więcej z wiadomości przesyłanych przez Franklin Templeton bezpośrednio na twój adres e-mail i subskrybuj blog Beyond Bulls & Bears.

Jakie jest ryzyko?

Wszelkie inwestycje wiążą się z ryzykiem, włącznie z ryzykiem utraty zainwestowanego kapitału. Wartość inwestycji może rosnąć lub spadać i istnieje ryzyko utraty części zainwestowanych środków. Zmiany stóp procentowych mogą mieć wpływ na wartość portfela i zwrot z inwestycji. Ceny obligacji generalnie poruszają się w kierunku przeciwnym do kierunku zmian stóp procentowych. Gdy zatem rynkowe ceny obligacji utrzymywanych w portfelu będą korygowane pod wpływem podwyżek stóp procentowych, rentowność portfela może pójść w dół. Inwestowanie w instrumenty zagraniczne wiąże się ze szczególnym ryzykiem, np. dotyczącym wahań kursów wymiany, niestabilności gospodarczej czy zmian na arenie politycznej. Inwestycje na rynkach wschodzących obarczone są jeszcze większym ryzykiem wynikającym z tych samych czynników, oprócz typowych dla nich ryzyk związanych z względnie niewielkimi rozmiarami i mniejszą płynnością.